Het zaad van Karbaat

Jan Karbaat leidde in de jaren '80 en '90 een van de grootste vruchtbaarheidsklinieken van Nederland. In die tijd was spermadonatie nog anoniem, waardoor Karbaat jarenlang onopgemerkt zijn patiënten heeft kunnen bevruchten met zijn eigen zaad. Tot de leugen eindelijk uitkwam en de emotionele erfenis zichtbaar werd.

Cinetree deelt 'Het zaad van Karbaat'

Over de film

Inmiddels is Karbaat overleden, dus achterhalen hoeveel vrouwen hij precies zonder toestemming heeft bevrucht is een onmogelijke opgave. Ten tijde van de opnames voor Het zaad van Karbaat stond de teller op 45 vrouwen en dus 45 donorkinderen; inmiddels is van 49 donorkinderen bekend dat Karbaat hun biologische vader is. In de documentaire zien we hoe twee moeders en hun kinderen, in een nagebouwde kliniek, openhartig hun verhaal delen. Ze vertellen over de verwarring, boosheid, verdriet en zelfs nieuwsgierigheid die ze de afgelopen tijd hebben gevoeld. Want hoe beïnvloedt dergelijk nieuws iemands beeld van zijn of haar identiteit? En de relatie tussen moeder en kind? Allerlei vragen en emoties die de slachtoffers van Karbaat hebben moeten doorstaan, prachtig gevangen en vormgegeven door regisseur Miriam Guttmann.

Over de maker

Filmmaakster en fotografe Miriam Guttmann verkent in haar werk kwetsbare, pijnlijke onderwerpen zoals taboes omtrent seksualiteit en sterfelijkheid. Onderwerpen waar we eigenlijk liever onze ogen voor zouden sluiten, maar desalniettemin belangrijk zijn om aangesneden te worden. Als fotografe liep ze stage bij (Cinetree-curator) Jimmy Nelson, die haar aanraadde om te gaan studeren aan de Nederlandse Filmacademie. Een gouden tip, want met Het zaad van Karbaat studeerde Miriam af aan de Filmacademie én won ze ook meteen de VPRO-documentaireprijs.

Must-see, omdat:

  • 1. De documentaire je een andere blik gunt op de veelbesproken situatie rondom Karbaat.

  • 2. Regisseur Miriam Guttmann het pijnlijke onderwerp gedurfd maar toch respectvol aansnijdt.

  • 3. Er duidelijk veel aandacht is gegaan naar de vormgeving van deze korte film: de gesprekken met de moeders en kinderen zijn prachtig in beeld gebracht.

“Toen ik hoorde dat Jan Karbaat de vader was van mijn dochter, en dat zij al nummer negentien was, toen werd ik heel boos. Waarom heb je dat in godsnaam gedaan?”

Janneke (Het Zaad van Karbaat)