My Scientology Movie

We lopen er graag met een grote boog omheen of zijn juist zó nieuwsgierig dat we het liefst aan de muren hangen om door de ramen naar binnen te gluren. De Scientology Church: een mythe of een fabeltje? In deze spannende, bizarre en turbulente documentaire van filmmaker Louis Theroux wordt één ding heel duidelijk: niémand komt zomaar de Scientology kerk in. En wie zijn vingers eenmaal aan die zogenaamde Scientology Church brandt, moet (voor altijd) op de stalkerige blaren zitten.

Actrice Gaite Jansen over 'My Scientology Movie'

Eenmaal binnen... nooit meer buiten

De Scientology Church: die bijzondere, geheimzinnige kerk die in 1954 zijn eerste, officiële vestiging mocht openen in (hoe kan het ook anders?) Los Angeles, onder leiding van scifi-schrijver L. Ron Hubbard. In die roerige jaren ‘50 kwamen Amerikaanse wetenschappers met de ene wonderlijke ontdekking na de andere, en de mensen (in dit geval: Amerikanen) hadden behoefte aan een beetje “houvast”. Een ideaal of geloof waaraan zij zich vast konden klampen en waarbij zij het gevoel hadden zichzelf én het leven enigszins te kunnen controleren. En daar was dan L. Ron Hubbard met zijn boek Dianetics; de redder der redders. Hubbard belooft verlichting, wijsheid en een onsterfelijke geest. Is dit de man die het geluk zal brengen waar zovelen mensen al jaren naar smachten?

Het is 2014 als documentairemaker Louis Theroux wel weer eens zin heeft in een nieuw avontuur. Na programma’s over disabilities, gestoorde families en eetstoornispatiënten was hij wel eens toe aan iets nieuws; iets fascinerends, iets dat mensen misschien minder makkelijk kunnen begrijpen. Tien jaar eerder al had Theroux een verzoek bij het hoofd van deze “geheimzinnige kerk” ingediend, met de vraag of hij er eens mocht komen filmen. Toen al - en tien jaar later nog steeds - wordt toegang Theroux met volle overtuiging ontzegt. De vraag is alleen: waarom?

Wat we zien in deze 99 minuten durende documentaire is een optimistische documentairemaker die, om welke reden dan ook, door een mysterieuze gemeenschap tot het uiterste wordt gedreven. Meest bizarre moment is misschien wel wanneer Theroux een brief probeert te bezorgen bij één van de leiders van de Scientology Church in Los Angeles, en vervolgens door een aantal leiders (die nu zelf ook een filmcamera hebben meegenomen om een documentaire van Theroúx te maken; hoe bizar wil je het hebben?) van de openbare weg wordt gesommeerd. Dat deze Scientology-fanaten daarbij de politie inschakelen, is iets dat zelfs deze hyper-optimistische filmmaker het petje te boven gaat. Wat is hier in vredesnaam aan de hand?

Bij gebrek aan beter (en na diverse contactpogingen) besluit Theroux uiteindelijk om acteurs in te huren die - onder regie van ex-scientologist (en senior church official) Marc Rathbun - scènes moeten naspelen die echt zijn gebeurd. Onthutsende, gruwelijke gebeurtenissen in een kerk die voor “verlichting” zou moeten zorgen. Als we deze verhalen en scènes mogen geloven, dan begrijpen we wel dat er zoveel geheimzinnigheid heerst onder die Scientologists. Hoewel we in My Scientology Movie bijster weinig échte kerk zien (zomaar binnenkomen lukt nu eenmaal niemand; zelfs een beroemde programmamaker niet), is deze documentaire alles behalve teleurstellend of saai. Integendeel: de bizarre gebeurtenissen en onbegrijpelijke geheimzinnigheid maken deze documentaire alleen maar interessanter. Zoals actrice Gaite Jansen zegt: “Er hangen zoveel geheimen rond deze kerk... Waarom?”.

Must-see, omdat:

  • Regisseur Louis Theroux de documentairemaker der documentairemakers is. Niet alleen werden zijn films nog altijd door miljoenen mensen bekeken; hij won er ook nog eens vele prijzen voor. Ook My Scientology Movie werd voor vier bijzondere awards genomineerd.

  • Deze film je interesse in (en nieuwsgierigheid naar) Scientology en de Scientology Church alleen nog maar groter zal maken. In deze film duik je van de ene bizarre situatie in de volgende en kun je je alleen maar afvragen: “What is going on?”.

  • Alleen al de verhalen van ex-scientologists Mark Rathbun (die 25 jaar lang lid was van de kerk en er zelfs als senior executive werkte) en Tom de Vocht (ex-lid van Sea Org, de elite binnen Scientology) meer dan de moeite waard zijn. Gekker dan dit zul je ze waarschijnlijk niet horen...

‘‘Only a Scientologist can make that noise. We're all Entheta...’’

Louis Theroux (My Scientology Movie)

Deze films werden ook geselecteerd door Gaite Jansen

Sorry We Missed You

The Florida Project

Mustang

20th Century Women