Carnage

Twee ouderparen proberen het uit te praten wanneer hun zoons het (letterlijk) met elkaar aan de stok hebben gehad. Langzaam maar zeker ebben de goede manieren weg en mondt de ontmoeting uit in chaos..

RTL Late Night-host Humberto Tan deelt 'Carnage'

Charmant onbeschaafd

Nog één kopje koffie dan. Bij elkaar gekomen om te praten over de uit de hand gelopen ruzie van hun zoontjes, proberen de twee New Yorkse echtparen uit Roman Polanski's Carnage zo redelijk en beleefd mogelijk met deze nogal geforceerde ontmoeting om te gaan.

Een handelaar, een schrijfster, een beursmakelaar en een advocaat: keurige, verstandige mensen, zou je zeggen. Ze stellen een heldere verklaring op omtrent de zorgwekkende gebeurtenis, en staan op het punt om afscheid te nemen wanneer dat laatste kopje koffie door de Longstreets wordt aangeboden - èn fatsoenshalve ook door de Cowans wordt aangenomen. Terug het appartement in, deur weer dicht.

En dat was pas de eerste van zeker drie, vier pogingen die de Cowans ondernemen om te vertrekken. Het is slechts één van de duivelse pleziertjes die het messcherpe Carnage biedt, zeker ook dankzij het van nerveuze vriendelijkheid bol staande spel van Jodie Foster, John C. Reilly, Kate Winslet en Christopher Waltz: dat gedraal aan de drempel, jas aan en uit, sjaal om en weer af, het ene zinloze afscheid nog plichtmatiger dan het andere. Maar wat het ook mag zijn dat de personages zo wanhopig aan elkaar kluistert, fatsoen kan onmogelijk het werkelijke motief zijn. Alleen al omdat het een film van Polanski is; wie eerdere films van hem heeft gezien, weet dat het gehokte samenzijn op een werkelijk en bepaald onbeschaafd slagveld zal uitlopen.

Polanski heeft immers altijd een voorkeur gehad voor films die zich in beperkte, benauwende ruimtes afspelen, en elke eenzame opsluiting laat hij voortduren tot het laatste restje menselijke waardigheid geweken is. Dat deed hij al met de groezelige driehoeksverhouding uit zijn speelfilmdebuut Mes in het water (1962), om zijn personages vervolgens vooral in appartementen klem te zetten. Het appartement als spookhuis of gevangenis, Polanski krijgt er geen genoeg van.

“Psychologische oorlogsvoering op de vierkante meter.”

Dus is het geen wonder dat hij viel voor Yasmina Reza's bejubelde toneelstuk Le dieu du carnage, waarin de vier personages maar niet aan dat ene decor weten te ontsnappen. Een misschien wel te smaakvol ingerichte woning is het, waar iedereen elkaar van woonkamer tot badkamer onvermijdelijk tegen het lijf loopt - ook dankzij de vele spiegels die er hangen. De sfeer wordt er alleen maar benauwder op doordat Polanski en co-scenariste Reza geen enkel gat in de tijd slaan, en het appartement met het vallen van de avond steeds donkerder en krapper oogt. De perfecte locatie voor psychologische oorlogsvoering op de vierkante meter.

Met elke poging die de Cowans ondernemen om vriendelijk doch dringend aan de Longstreets te ontvluchten, bladdert ook hier het vernisje beschaving verder af. En wanneer de maskers eenmaal zijn gevallen, zit het kwartet kotsend, tierend, (letterlijk) gal spuwend en lallend nog steeds aan elkaar vast. Zoals ze evenmin aan hun politiek correcte, maar nog altijd middelmatige leventjes kunnen ontsnappen, aan de gruwelen van het ouderschap, de sleur het huwelijk, de afhankelijkheid van smartphones, sterke drank en make-up - of wat Polanski en co-scenariste Reza ook maar voor emotionele, psychologische dan wel maatschappelijk gesmede ketens om hun hals leggen.

Polanski vindt steeds het juiste evenwicht tussen ensemblespel en solo's, tussen totaalshots en close-ups; het ene moment monteert hij scherp op het ritme van de zinnen, het andere moment houdt hij een shot zo lang aan dat je je kunt vergapen aan de strak spannende spieren in Jodie Fosters nek. Bovendien snoert hij de personages alleen al met het camerawerk verder in: van verzoenende totaalshots gaat Carnage steeds meer over op meelijwekkende extreme close-ups, elk personage isolerend in zijn eigen kader. Dat is de genadeslag: alsof ze in dat alsmaar donkerdere appartement nog niet gevangen genoeg zaten.

“Keep on stroking your own ego. It's beautiful.”

Alan Cowan (Carnage)

Deze films werden ook geselecteerd door Humberto Tan

The King's Speech

Neon Bull

Dear White People

Hotel Rwanda

La Vita è Bella

After the Storm

Broers